بازیابی داده ها (Data Recovery) چیست؟

بازیابی داده ها (DR) به مجموعه عملیاتی اطلاق می گردد که در نتیجه آنها داده هایی که در پایگاه های داده یا سایر منابع اطلاعاتی دیگر با مشکل مواجــه گردیده اند، بازیابی می شوند و در حــداقل زمان ممــکن مجددا در دسترس کاربران قــرار داده می شوند. پایگاه های داده همیشه در معرض صدمات مختلفی قرار دارند که این صدمات می توانند فیزیکی و یا منطقی باشند. از جمله صدمات فیزیکی که سیستمهای نرم افزاری و به طور خاص و بحرانی پایگاه های داده را تهدید می کنند، می توان به مواردی چون نوسانات برقی، خرابی فیزیکی هارددیسک، آتش سوزی، وقوع بلایای طبیعی مانند زلزله، سیل و غیره اشاره نمود.

برنامه ریزی جبران حادثه (DRP) در همه زمانها بحثی مهم برای مدیران ارشد سازمانها و شرکت ها بوده است، اما رویدادهای سالهای اخیر موجب گردیده این مباحث به صورتی کاملا شاخص تر و پر رنگ تر مورد توجه قرار داده شوند.

از دست دادن سیستمهای بحرانی عملیاتی سازمان موجب به وجود آمدن خسارت های جبران ناپذیر و از دست دادن درآمد و فرصت ها می شود.

توانایی بازیابی داده ها و اطلاعات سازمان به صورت سریع، صحیح و کامل، در موفقیت کاری شرکت ها ضروری می باشد.

برنامه ریزی جبران حادثه (DRP) یک بحث مدیریتی می باشد که سازمانها را ملزم به تدوین برنامه ای مشخص و استاندارد جهت آمادگی  مواجهه  با حوادث  و جبران  آنها  در  همه  زمینه های  کاری می کند. امروزه با توجه به رشد بسیار بالای استفاده از سیستم های کامپیوتری و ادغام هر چه بیشتر تکنولوژی اطلاعات با فرآیندهای کسب و کار، بحث DRP در حیطه تکنولوژی اطلاعات و به طور خاص پایگاه های داده  بسیار پر رنگ تر از سایر زمینه ها مورد توجه قرار می گیرد. آمادگی جهت بازیابی داده ها به آسانی ساخت نسخه های پشتیبان به صورت منظم نمی باشد و مدیران IT و راهبران پایگاه داده بایستی به صورت تخصصی از تکنولوژی های جدید در این زمینه اطلاع داشته باشند و با آگاهی کامل نسبت به انتخاب و اعمال استانداردهای مربوطه اقدام نمایند.

ازآنجائیکه روش ها و تکنولوژی های مختلفی درزمینه بازیابی داده ها وجـود دارند، و هر یـک از آنها دارای نقــاط قوت و ضعف مختلفــی می باشند، شما به عنوان مدیر تکنولوژی اطلاعات یا راهبر پایگاه داده بایستی آنها را به دقت بررسی کرده و نسبت به نیاز خاص سازمان خود و نیز منابع موجود به انتخاب و اجرای آنها بپردازید.

دو اصل مهم که تکنولوژی های مختلف بازیابی داده معمولا با آنها سنجیده می شوند در زیر آورده شده است:

Recovery Point Objective ( RPO )

در واقع RPO لحــظه ای از زمان را مشخـص می کند که پس از اتــمام عمــلیات بازیابی، داده ها تا آن نقــطه از زمان بازگردانده می شوند. مطلوب ترین RPO به لحظه ای درست قبل از وقوع مشکل در پایگاه داده اشاره می کند. بنابراین هرچه نقطه بازیابی(RPO) به زمان خرابی پایگاه داده یا زمان بروز خطا در داده ها نزدیک تر باشد، ما اطلاعات کمتری را از دست می دهیم. بهره گیری از RPO مطلوب، نیازمند هم زمانی بسیار بالای نسخه های پشتیبان با پایگاه داده می باشد.

Recovery Time Objective ( RTO )

مدت زمان مورد نیاز جهت بازیابی اطلاعات از لحظه وقوع حادثه را مشخص می کند. همانگونه که در بخش سیستمهای تضمین فعالیت بی وقفه توضیح داده شد، این موضوع کاملا مشخص است که به دلیل هزینه بسیار بالای عدم دسترسی به اطلاعات، بهره گیری از تکنولوژی های بازیابی اطلاعات که دارای RTO کوتاهی هستند، می تواند بسیار مهم باشد.

پایگاه هـای داده به طور خاص ( Microsoft SQL Server  و Oracle ) دارای تکنـولوژی هـای مختلفـی در زمیـنه  بازیابی اطلاعات
می باشند، که در صورت بستر سازی مناسب و پیاده سازی صحیح می توانند به مقدار قابل توجهی تهدید از دست دادن داده های سازمان را رفع کنند.

از جمله این تکنولوژی ها در پایگاه های داده Microsoft SQL Server و Oracle می توان به موارد زیر اشاره نمود :